Öne Çıkanlar Onur Bedir samsun haber japonya iha mahmut tanal simge mis mis

23 Nisan Çoçuk İşçilerinin de Bayramı mı?
 Türkiye genelinde Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı coşkulu bir şekilde çocukların katılımıyla kutlanırken, bazı çocuklar bayrama gitmek yerine ekmek parası peşine düştü. Adana'ya Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan göç eden ailelerin çocukları ya da Suriye'deki savaştan kaçan ailelerin çocukları bayrama katılmak yerine, ekmek parası kazanmak için sokağa çıktı.

Yaşıtları bayram kutlamasına giden ekmek derdindeki çocuklardan biri de boyundan büyük atık kağıt arabasıyla çöplerden kağıt topluyor.
Suriye'de yaklaşık 4 yıldır süren iç savaştan canlarını zor kurtarıp Adana'ya gelen bir ailenin çocukları da bugün çocuk bayramı olmasına rağmen aileleri tarafından dilendirildi. Savaştan kaçan çocukların çocuk bayramında bu görüntüsü yürekleri burktu. 





Çocuk işçi sayısı son 10 yılda %50 arttı



Türkiye’de 1999-2006 yılları arasında istihdam edilen çocuk sayısının 2 milyon 270 binden, 890 bine düştüğünün ifade edildiği raporda, “Ancak 2006-2012 yıllarında çocuk işçiliğinde azalma eğilimi dururken, özellikle tarım kesimindeki artış ile birlikte çocuk işçi sayısı tekrar arttı. 2012 yılında çocuk işçi sayısı 893 bine ulaştı. TÜİK istatistiklerinden yapılan hesaplamaya göre, istihdam içinde değerlendirilmeyen ev işlerinde çalışan çocukların sayısı 1999 yılında 4 milyon 447 bin iken, 2006 yılında 6 milyon 540 bine ulaştı. 2012′de ise yaklaşık 1 milyon kişi artarak 7 milyon 503 bine yükseldi. Böylece, 5-17 yaş arası toplam çalışan çocukların (istihdama katılan ve ev içinde çalışan) sayısı 8 milyon 397 bine ulaştı. Toplamda çalışan çocukların tüm çocuklara oranı ise 1999′dan bu yana yüzde 41′den yüzde 56′ya çıktı” denildi.



İstihdam artışı çocuk emeği üzerinden



Yoksulluk ve eğitim politikalarının çocuk emeğinin acımasız döngüsünü besleyen unsurlar olduğu tespitinin yapıldığı raporda, dünya genelinde çocuk işçilerin yüzde 60′ının (129 milyon) tarım sektöründe olduğu belirtildi. Tarım sektörünün meslek hastalıkları ve iş kazaları açısından en tehlikeli sektörlerden birisi olduğuna dikkat çekilirken raporda, “En kötü biçimlerde çalışan çocukların 3′te 2′si ücretsiz aile işçileridir” denildi. Türkiye’de 2012 verilerine göre, 2006 yılından bu yana ücretsiz aile işçisi çocuk işçilerin, toplam çocuk işçiler içerisindeki oranının yüzde 41′den yüzde 46′ya, sayısının ise 362 binden 413 bine yükseldiğinin ifade edildiği rapora göre, tarım sektöründe çalışan çocukların sayısı da 73 bin kişi artarak 326 binden 399 bine, toplam çocuk işçilere oranının ise yüzde 37′den yüzde 45′e ulaştığı belirtildi. Rapora göre, tarımdaki istihdam artışının yüzde 66′sı ve ücretsiz aile işçilerindeki artışın yüzde 90′ınını 6-14 yaş arası çocuklar oluşturuyor.







2013 yılında en az 59 çocuk iş cinayetine kurban gitti



Dünya genelinde istihdam içindeki çocukların sayısının ise 264 milyon olarak ifade edildiği raporda, çocuk işçi sayısı ise 168 milyon olarak belirtildi. Dünya genelinde çocuk işçiliği sayısında azalış olduğunun belirtildiği raporda, “Ülkelere göre gelir düzeyi arttıkça çocuk işçiliği azalmaktadır” dedi. Rapora göre, okula devam ederken çalışan çocukların sayısı ise 2006-2012 yılları arasında yüzde 64 oranında artarak, 272 binden 445 bine yükseldi” ifadesini kullandı.



4+4+4 yasası, çocuk işçiliğin yaygınlaşma yaşını fiilen 13′e düşürdü



İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2013 yılında yaşamını yitiren bin 235 işçinin 59’unun çocuk işçi olduğu da anımsatılan raporda, 4+4+4 yasası ile zorunlu ilköğretim yaşı 6-13 yaş aralığına çekilmesinin çocuk işçiliğinin yaygınlaşma yaşını fiilen 13’e düşürdüğü savunuldu.


Yasalar Tamam Uygulama Yok!

Aslında Türkiye’de cari mevzuatta çocuk işçiliğinin önlenmesi için gerekli yasal zemin var. Yani yasalarımız yeterli. Ancak ülkemizde temel sorun uygulama sorunu.

Bunun en önemli nedeni çalışma hayatının denetiminin çok parçalı olması. Denetim konusunda bir netlik yok. Vatandaş nereye başvuracağını, hakkını nerede arayacağını bilemiyor. Mevcut çok parçalı hantal yapı nedeniyle iş yüküne boğulan denetim birimleri etkin çalışamıyor. Olan çocuklarımıza oluyor…

Oysa dedik ya çocuk işçilerin yasalarımıza göre pek çok hakları var.

Peki, iş hukukumuza göre çocuk işçilerin hakları yasal olarak neler? Hangi çocuk işçilerin çalıştırılması yasaktır? Hangi yaştaki çocuklar hangi işlerde çalıştırılabilir? Ayrıntılı olarak açıklayalım.





Çocuklar Hangi Çalıştırılabilir, Hangileri Çalıştırılamaz?

Ülkemiz Medeni Kanunu’na göre 18 yaşını doldurmamış kişiler çocuk sayılır, reşit değildir. İş Kanunumuz da 18 yaşını doldurmamış çocukları çocuk ve genç işçi olarak belirlemiştir.

İş Kanunumuza göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır.

Ancak, 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.

Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekleri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolojik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır.

Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.


Genç İşçiler Hangi İşlerde Çalışabilir, Hangilerinde Çalışamaz?

Çocuk işçilerin her türlü işlerde çalıştırılması mümkün değildir.

Çocuk ve genç işçiler ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.

18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile 15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, 14 yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler, 16 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri ve çalışma koşulları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkartılmış bulunan yönetmelikle belirlenmiştir.



Çocukların Çalışma Saati Günde Azami 7 Saattir

Kanunda çalıştırılan çocukların çalışma şartları ve çalışma süreleri de özel olarak düzenlenmiştir.

Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saate kadar artırılabilir.

Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde 2 saat ve haftada 10 saat olabilir.

Okulun kapalı olduğu dönemlerde de, çalışma süreleri yine belirtilen bu süreleri aşamaz.


Hangi İşlerde Çocuk Çalıştırmak Yasak

Ülkemizde çokça yaygın olmasına karşın sanayide ve ağır emek gerektiren işlerdeçocukların çalıştırılması yasaktır.

Sanayiye ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.

Çocukların ucuz işçilik olarak görülmesi hakka da hukuka da uygun değildir.

Çocuğun eğitim hakkından mahrum bırakılması hem kul hakkıdır hem hukuksuzdur.


Yasağa Uymayana Para Cezası Var

İş Kanunu’na uygun olmayan çocuk işçiliklerinin idari para cezası vardır.

İş Kanunu hükümlerine aykırı olarak çalıştırılmaya yasağı olan ağır ve tehlikeli işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek çocukları ve gençleri ile çocuk ve genç işçileri gece çalıştıran işveren veya vekiline her bir işçi için 1200 Lira idari para cezasıverilir.

Bu konuda denetimi İş Müfettişleri yapmaktadır. Yasaya aykırı olarak çocuk işçi çalıştıranların ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Hattı yada ALO 150 BİMER hattı ücretsiz olarak şikayet edilebilir.






Çocuk İşçiliği Sorununu Çözecek Etkin Denetim Mekanizmaları Kurulmalı

Çocuk işçiliği konusundaki dünya ülkeleri arasındaki içler acısı yerimizi düzeltmemizin yolu sokaktaki sıradan vatandaştan işverene herkesin çocuk hakları konusunda bilinçlenmesinden ve duyarlı olmasından geçmekte.

Elbette ki bunun için Çalışma Hayatının denetiminin tek elden yapılması ve etkinleştirilmesi de zorunlu. Çalışma hayatında denetim/teftiş eksikliği çocuk işçiliğinden iş kazalarına kıdem tazminatından işçi haklarına her türlü alanda sorunlara neden oluyor, bunu biliyoruz.

Ancak çocuklarımız özel bir öneme sahip... 23 Nisan bu ülkenin çocuk işçilerinin de bayramı olmadığı sürece insana değer veren bir sistemden söz edemeyiz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.